Роль Микроквалификаций В Формировании Профессиональной Готовности Учителя Информатики К Инклюзивному Образованию

Статья посвящена анализу современного состояния подготовки учителя информатики к профессиональной деятельности в условиях инклюзивного образования и исследованию потенциала микроквалификаций как гибкого инструмента его профессионального развития. Обосновывается необходимость внедрения профильных программ микроквалификаций для оперативного формирования узкоспециализированных инклюзивно-цифровых компетенций педагога в контексте цифровой трансформации образования и расширения практик инклюзивного обучения. Методологическую основу исследования составили анализ международных и национальных нормативно-правовых актов, регламентирующих инклюзивное образование, а также систематический обзор современных научных публикаций, позволивший выявить ключевые требования к профессиональной готовности учителя информатики. Установлено наличие структурных дефицитов в существующих моделях подготовки, выражающихся в преобладании теоретической направленности программ и недостаточной сформированности прикладных навыков применения ассистивных технологий, адаптации цифровых образовательных ресурсов и проектирования инклюзивной цифровой среды. Эмпирическая часть исследования основана на результатах анкетирования учителей информатики общеобразовательных школ. Полученные данные свидетельствуют о недостаточном уровне когнитивной и технологической готовности педагогов к обучению детей с особыми образовательными потребностями при высокой мотивационной готовности к профессиональному развитию. Научная новизна исследования заключается в концептуализации микроквалификаций как адресного, модульного и практико-ориентированного механизма формирования инклюзивно-цифровой компетентности учителя информатики. Результаты исследования подтверждают целесообразность разработки специализированной модели микроквалификаций в системе педагогического образования. Бұл мақалада инклюзивті білім беру ортасында кәсіби жұмыс үшін информатика мұғалімдерін даярлаудың қазіргі жағдайы талданады және кәсіби дамудың икемді құралы ретінде микробіліктіліктердің әлеуеті зерттеледі. Білім берудің цифрлық трансформациясы және инклюзивті оқыту тәжірибесін кеңейту аясында мұғалімдерде жоғары мамандандырылған инклюзивті цифрлық құзыреттіліктерді тез дамыту үшін мамандандырылған микробіліктілік бағдарламаларын енгізу қажеттілігі негізделеді. Зерттеудің әдіснамалық негізі инклюзивті білім беруді реттейтін халықаралық және ұлттық ережелерді талдаудан, сондай-ақ информатика мұғалімдерінің кәсіби дайындығына қойылатын негізгі талаптарды анықтауға мүмкіндік беретін ағымдағы ғылыми басылымдарды жүйелі шолудан тұрады. Қолданыстағы оқыту модельдеріндегі құрылымдық кемшіліктер анықталды, олар бағдарламаларға теориялық назар аударудың басым болуында және көмекші технологияларды пайдаланудағы қолданбалы дағдылардың жеткіліксіз дамуында, цифрлық білім беру ресурстарын бейімдеуде және инклюзивті цифрлық ортаны жобалауда көрінеді. Зерттеудің эмпирикалық бөлігі жалпы білім беретін мектептердегі информатика мұғалімдеріне жүргізілген сауалнама нәтижелеріне негізделген. Зерттеу нәтижелері мұғалімдердің кәсіби дамуға мотивациялық дайындықтың жоғары деңгейіне қарамастан, арнайы білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқытуға когнитивтік және технологиялық дайындығының жоқтығын көрсетеді. Зерттеудің жаңалығы микробіліктілікті информатика мұғалімдерінің инклюзивті цифрлық құзыреттілігін дамытудың мақсатты, модульдік және тәжірибеге бағытталған механизмі ретінде тұжырымдамалауында жатыр. Зерттеу нәтижелері мұғалімдерді даярлауда мамандандырылған микробіліктілік моделін әзірлеудің орындылығын растайды. The article is devoted to an analysis of the current state of training computer science teachers for professional activity in the context of inclusive education and to an examination of the potential of microcredentials as a flexible instrument for their professional development. The necessity of introducing specialized microcredential programs is substantiated as a means of rapidly developing narrowly focused inclusive and digital competencies of teachers in the context of the digital transformation of education and the expansion of inclusive learning practices. The methodological framework of the study is based on an analysis of international and national regulatory and legal documents governing inclusive education, as well as a systematic review of contemporary scholarly publications, which made it possible to identify key requirements for the professional readiness of computer science teachers. Structural deficiencies in existing training models were identified, manifested in the predominance of a theoretical orientation of programs and an insufficient level of practical skills related to the use of assistive technologies, the adaptation of digital educational resources, and the design of inclusive digital learning environments. The empirical component of the study is grounded in the results of a survey of computer science teachers from general education schools. The data obtained indicate an insufficient level of cognitive and technological readiness among teachers to educate children with special educational needs, alongside a high level of motivational readiness for professional development. The scientific novelty of the study lies in the conceptualization of microcredentials as a targeted, modular, and practice-oriented mechanism for developing the inclusive and digital competence of computer science teachers. The findings of the study confirm the feasibility of designing a specialized microcredential model within the system of teacher education.