Şakâik-İ Nu’mâniyye’deki Şairler ve Şiir Metinleri

Kanuni Sultan Süleyman dönemi âlimlerinden Taşköprüzâde Ahmed, kuruluşundan 16. yüzyıla kadar Osmanlı ilmiye sınıfına ve onların ilmî faaliyetlerine yer verdiği Şakâik-i Nu’mâniyye adlı eserinde kendisi de dahil olmak üzere 521 âlim hakkında önemli bilgiler vermiştir. Eserde tedrisât faaliyetlerinin yanında şiirle de ilgilendiği anlaşılan 59 âlim biyografisi tespit edilmiştir. Bunlardan bazıları hakkında ünlü bir şair olduğundan ve meşhur şiirlerinden söz edilirken bazılarında ise yalnızca çok güzel şiirler yazdığı hakkında kısa bilgi vermekle yetinilmiştir. Biyografiler arasında çeşitli vesilelerle yer alan 20 civarında şiir metni bulunmaktadır. Bu metinlerden dördü nispeten uzun olmakla birlikte diğerleri birkaç beyitlik manzumelerdir. Eserde hem şekil hem muhteva açısından çeşitlilik gösteren bu metinlerin ne amaçla ve kim tarafından yazıldığı hakkında da bilgiler verilmiştir. Arapça olmakla birlikte Osmanlı sahasında yazılmış ilk tabâkât olması bakımından Türk edebiyatında eşsiz bir kaynak olan bu ansiklopedik eserde, biyografisine yer verilen ulemanın şiirle olan münasebetlerini derli toplu bir şekilde ortaya koyan herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu makalede kuruluşundan 16. asra kadar yaşamış olan Osmanlı âlimlerinin biyografileri incelenmiş, bunlardan şiirle ilgilendiği tespit edilen âlimlerin hayatı ve ilmî çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca eserde yer alan şiir metinleri tespit edilerek dönemin şiir anlayışına ışık tutması amacıyla Türkçeye çevrilmiş, metinlerin Arapça asılları ise dipnotlarda gösterilmiştir. Bu çalışma ile Osmanlı Devleti’nin kuruluş ve yükselme dönemlerinde ilmiye sınıfı nezdinde şiirin konumu ve taşıdığı önem üzerine mevcut literatüre katkı sunmak amaçlanmaktadır.