Toprak sıkışması, toprağın üretkenliğini etkileyen önemli bir faktör olup, topraklardaki hacimsel değişimler, doğal olaylar ve mekaniksel dış kuvvetler nedeniyle meydana gelir. Toprak fiziksel koşullarının bozulması, su, hava, sıcaklık ve çimlenme gibi faktörlere olumsuz etki yaparak kök gelişimini ve sürgün çıkışını engeller, bitkisel üretimin düşmesine neden olur. Söz konusu olumsuzlukları minimize etmenin en etkili yöntemlerinde biri organik kaynaklı toprak düzenleyicilerin toprağa uygulanmasıdır. Bu çalışmada, farklı tekstürlerdeki topraklara (kil, tın, kumlu tın) farklı dozlarda biyokömür (BC) uygulamasının (%0, %0,5, %1, %2, %4) toprağın organik karbon (OC), agregat stabilitesi (AS) ve Proctor sıkışma testi parametreleri olan optimum nem içeriği (OMC) ile maksimum hacim ağırlığı (MBD) üzerine etkileri incelenmiştir. Biyokömür uygulaması araştırma topraklarının organik karbon (OC) içeriğini ve agregat stabilitesi (AS) değerlerini istatistiksel olarak önemli düzeyde (p0.001) artırmıştır. Daha yüksek dozlarda uygulanan biyokömür dozları daha belirgin iyileştirmelere yol açmış, genel ortalamalar incelendiğinde kontrol grubunda %0.73 olan OC değeri %4 biyokömür uygulamasında %1.4 olarak belirlenmiştir. AS ise kontrolde %26.98 iken %4 biyokömür uygulamasında %46.03 olarak belirlenmiştir. Optimum nem içeriği (OMC) biyokömür uygulamasıyla genel ortalamada %20.56’dan %31.15’e yükselmiş ve oransal olarak %51.51 oranında bir artış gösterirken, maksimum hacim ağırlık (MBD) 1.71 g/cm3’den 1.54 g/cm3’e düşmüş ve oransal olarak %9.94 oranında bir azalış göstermiştir. Korelasyon analizi, BC ile OC, AS ve OMC arasında güçlü pozitif ilişkiler olduğunu gösterirken; MBD ile BC, OC ve AS arasında önemli negatif korelasyon olduğunu göstermiştir. Bulgularımız, biyokömür uygulamasının toprakların özelliklerini iyileştirerek sıkışmaya karşı direncini artırdığını ve sıkışmayı azalttığını ortaya koymaktadır. Bu iyileştirmeler daha iyi toprak sağlığına, artan tarımsal üretkenliğe ve artan çevresel dayanıklılığa katkıda bulunarak biyokömürü sürdürülebilir arazi yönetimi için toprak iyileştiricisi olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Bakan et al. (2026) studied this question.