PulseExploreJournal ClubDebatesTrendingResearchersJournals
Instagram
HomeExploreJournal ClubTrending
Synapse
⌘+K
Synapse
March 28, 2026Politik Ekonomik Kuram0 citationsOpen Access

Türkiye’nin Neoliberal Dönüşümü ve Hak Mücadeleleri: Cerattepe Eylemleri Örneği

CTCeyhun Temelli

Key Points

  • Çalışma, Cerattepe bölgesindeki maden karşıtı hareketin neoliberal dönüşüm bağlamında evrimini incelemeyi amaçlamaktadır.
  • Neoliberal dönüşümün etkilerini incelemek için tarihsel olay analizi yapıldı.
  • Çoban, Akbulut ve Adaman’ın gözlemlerine dayanarak bulgular değerlendirildi.
  • Dönemsel olarak, devlet politikalarının maden faaliyetine etkisi araştırıldı.
  • Maden karşıtı hareket, neoliberal dönüşüm karşısında önemli bir direniş örneği olarak ortaya çıktı.
  • Devletin maden faaliyetlerine yönelik çelişkili yaklaşımları tespit edildi.
  • Cerattepe bölgesindeki ekosistem, direnişe rağmen maden faaliyetiyle yok olma tehdidi altına girdi.

Abstract

Bu çalışmada 1990’lı yılların ortalarında Artvin’in Cerattepe bölgesinin maden sahası olarak ilan edilmesinin sonucu yerel bir dinamikle ortaya çıkan maden karşıtı hareketin evriminin Türkiye’nin neoliberal dönüşümü bağlamında tartışılması amaçlanmaktadır. Zira otuz yıla yayılan bir mücadelenin örneği olan söz konusu hareket, neoliberal dönüşümün sonucu olan doğanın metalaştırılmasındaki süreklilik ve kırılmaların anlaşılması açısından önemlidir. 2000’li yılların ortalarına kadar bölgenin madencilik faaliyetine açılması hareketin çeşitli girişimlerinin etkisiyle engellenmiştir. Bu durum, ortaya konan mücadelenin yanı sıra, devletin piyasalaşma rasyoneline karşıt olarak çevreyi koruma saikinin çelişkili birlikteliği ile ilişkilidir. Çalışmada Çoban, Akbulut ve Adaman’ın gözlemlerine dayanarak, AKP dönemi ile birlikte neoliberalizmin hukuki ve kurumsal statüye kavuşması dolayısıyla bu çelişkinin piyasalaşma lehine adım adım çözüldüğüne işaret edilmektedir. Bu dönemde hem çeşitli düzenleyici kurullar ile maden ve enerji gibi alanların piyasalaşmasının hukuki ve kurumsal altyapısı hazırlanmış, hem de finansal genişlemenin sonucu olarak sermayeye yönelik kredi ve teşvik unsurları yaratılmıştır. Ayrıca AKP’nin inşaat, enerji ve maden gibi sektörleri büyütmeye yönelik stratejik tercihinin yanı sıra ekonomikleştirilmiş ve sayılara indirgenmiş kalkınma söylemi doğanın neoliberal dönüşümüne ivme katmıştır. Son tahlilde Cerattepe bölgesi, yerel halkın direnişine rağmen, devletin zor aygıtlarının da devreye sokulmasıyla, maden faaliyetine açılmıştır. Sonuç ise benzersiz bir ekosistemin yıkıma uğratılmasıdır.

Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper

Cite This Study

Ceyhun Temelli (2026) studied this question.

synapsesocial.com/papers/69c771988bbfbc51511e1908https://doi.org/10.30586/pek.1685720
Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper