Hami̇ləliyin İki̇nci̇ Tri̇mestri̇ndə Dölün İnkişaf Qüsurlarinin Əvvəlcədən Aşkar Edi̇lmi̇ş Exoqrafi̇k Əlamətləri̇ Zamani Biokimyəvi Markerləri̇n Konsentrasi̇yasi

Tədqiqatın məqsədi. hamiləliyin ikinci trimestrində exoqrafik müayinə zamanı Spina bifida və anensefaliya aşkarlanmış hamilə qadınların qanında alfa-fetoprotein (AFP), insan xorionik qonadotropini (İXQ) və qeyri-konyuqasiya olunmuş (sərbəst) estriolun orta səviyyələrini müəyyən etməkdir. Material və metodlar. Tədqiqatda hamiləlik müddəti 21–24 həftə olan 84 hamilə qadın iştirak etmişdir. Araşdırmalar 2002–2013-cü illərdə Azərbaycanın 9 regionunda aparılmışdır: Bakı və Sumqayıt şəhərləri; Quba–Qusar; Şamaxı–İsmayıllı; Şəki–Zaqatala; Sabirabad–Ağcabədi; Gəncə–Qazax; VII – Ağdam–Füzuli; VIII –Naxçıvan; Masallı–Lənkəran regionları. Müayinə olunan hamilə qadınların 64-də iki tip anadangəlmə inkişaf qüsuru aşkar edilmişdir: Spina bifida – 46 hal, anensefaliya – 18 hal. Nəzarət qrupunu patoloji dəyişiklikləri olmayan 20 hamilə qadın təşkil etmişdir. Bütün iştirakçılara ultrasəs müayinəsi aparılmış, qan zərdabında alfa-fetoprotein (AFP), insan xorionik qonadotropini (İXQ) və qeyri-konyuqasiya olunmuş estriol (QE) İFA (ELISA) metodu ilə təyin edilmişdir. Nəticələr. Anadangəlmə inkişaf qüsurları olan hamilə qadınların orta yaşı 27,2±3,3 il, nəzarət qrupunda isə 23,6±4,1 il təşkil etmişdir. AİQ olan hamilələr qrupları arasında tədqiq edilən göstəricilər üzrə əhəmiyyətli fərqlər aşkar edilməmişdir. Lakin nəzarət qrupu ilə müqayisədə statistik cəhətdən etibarlı fərqlər müşahidə olunmuşdur. Spina bifida aşkarlanmış hamilələrdə AFP-nin orta konsentrasiyası nəzarət qrupuna (p=0,002) və anensefaliya olan hamilələrə (p=0,001) nisbətən etibarlı dərəcədə yüksək olmuşdur. Spina bifida və anensefaliya qruplarında İXQ səviyyəsi nəzarət qrupuna nisbətən statistik cəhətdən əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olmuşdur (müvafiq olaraq p=0,001). Spina bifida və anensefaliya olan qadınlarda QE səviyyəsi nəzarət qrupundan yüksək olsa da, statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərq müəyyən edilməmişdir (p=0,115). Beləliklə, əldə olunan nəticələr ağır döl inkişaf qüsurlarının erkən diaqnostikasında biokimyəvi skrininqin ultrasəs müayinəsi ilə birgə istifadəsinin məqsədəuyğunluğunu və etibarlılığını təsdiq edir. Bu nəticələr perinatal monitorinqin optimallaşdırılması və anadangəlmə inkişaf qüsurlarının skrininq alqoritmlərinin təkmilləşdirilməsi üçün istifadə oluna bilər.