Tanzimat Dönemi nde Kastamonu da Kurulan Modern Eğitim Kurumları (1839–1876)

Bu çalışma, Tanzimat Dönemi’nde (1839–1876) Osmanlı eğitim sisteminde meydana gelen yapısal dönüşümleri ve bu dönüşümlerin Kastamonu özelindeki yansımalarını incelemektedir. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Tanzimat öncesi Osmanlı eğitim sisteminin genel özellikleri ve kurumsal yapısı ana hatlarıyla ele alınmıştır. İkinci bölümde Tanzimat Dönemi Osmanlı eğitim sistemi incelenmiş; bu süreçte çıkarılan talimatnameler, nizamnameler ve kanunların ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kademelerine ne ölçüde yansıtılabildiği değerlendirilmiştir. Ayrıca maarif meclislerinin kuruluşu, işleyişi ve eğitim yönetimindeki rolü üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Tanzimat Dönemi eğitim anlayışının Kastamonu’ya yansıması incelenmiş; vilayette açılan modern ilkokullar, rüşdiyeler ve mesleki teknik kurumlar çerçevesinde taşradaki kurumsallaşma süreci analiz edilmiştir. Çalışma, Tanzimat eğitim reformlarının merkezde sistem kurma çabası taşımasına rağmen taşrada sınırlı ölçüde uygulanabildiğini ve eğitimde birlik hedefinin tam anlamıyla gerçekleştirilemediğini ortaya koymaktadır.