Sınırlı Bir Kulliyattan Edebî Bir Temsile: Osmanlı Muhurlerinin Okunabilirliği İçin Muhur Metinlerinin Kalıplarına Dair Tematik Bir Tasnif Teklifi

Bu makale, Osmanlı yazma eserlerinde yer alan mühür metinlerini edebî bir tür olarak ele almakta ve bu kısa metinlerin yapı, formülasyon ve kişiselleştirme biçimlerini incelemektedir. Çalışmada mühür metinlerinin, çoğunlukla secili nesir ya da kafiyeli manzum ifadelerden oluştuğu ve sınırlı bir metinler havuzundan türediği savunulmaktadır. Makalenin temel iddiası, bu metinlerin mühür sahibinin ismiyle uyumlu olacak şekilde seçilmiş esmâ-i hüsnâ üzerinden biçimlendiğidir. Bu sayede bu kamusal metinler üzerinden bireysel temsil, edebî bir şekilde kurulur. Bu çerçevede çalışma, söz konusu mühür metinleri havuzunun yapısını ortaya koymak ve mühürlerin okunmasına yardımcı olacak temel motif ve ifade kalıplarını derlemek suretiyle yapılan bu tasnif üzerinden mühür okumalarına yeni bir metodolojik katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın dayandığı kaynaklar arasında Yazma Eserler Kurumunun Mühür Veritabanı ile Atatürk Kitaplığı ve Süleymaniye Kütüphanesindeki çeşitli mühür derlemeleri ve bunlardan bağımsız şekilde yazmalarda görülen örnekler yer almaktadır.