A Group of Pilgrim Flasks From the Bursa Archaeological Museum

Çalışmamızda, Bursa Arkeoloji Müzesinde bulunan 17 adet pişmiş toprak ampullanın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Müze koleksiyonundaki ampullalar boyutlarına ve formlarına göre iki ana gruba ayrılmıştır. İlk grup, gövde çapları 2.8 cm.den 4.9’a kadar, yükseklikleri 2.9 cm.den 7.1 cm.ye kadar değişen, gövdeleri üzerinde, omuz kenarında küçük birer delik biçiminde çift kulplu olan küçük boyutlu 10 adet ampulladan (Kat. No. 1-10, fig. 1-2) oluşmaktadır. Bu grup ampullalarında cidarlar kalındır. Bu grup Anadolu üretimleri olarak gösterilen gruba dahil edilebilecek örneklerdir. İkinci grupta ise gövde çapları 5.2 cm. den 6.3 cm. ye, yükseklikleri 7.2 cm. den 8.3 cm.ye kadar değişen, ilk gruba göre daha büyük olan 7 adet ampulla (Kat. Nro 11-17, fig. 2-3) tasniflenmiştir. Bu grup ampullalarında daha şişkin ve yuvarlak gövde ile omuzdan boyuna bağlanan, geniş kulplar mevcuttur ve bunlar ince cidarlıdır. Bu gruptaki eserler form açısından Anadolu dışındaki üretimlere daha yakındır. Tüm bu ampullalar ikonografik açıdan değerlendirildiğinde karşımıza çok kısıtlı bir dekorasyon çıkmaktadır. Ampulların hiçbirinde figür kullanılmamıştır. Süslemelerde ağırlıklı yer alan bezeme haç motifidir. Haç deseni bazen tek olarak (Kat. No. 4-6, fig. 1), bazen dalgalı çizgili (Kat. No. 11-14, fig. 2) veya nokta kabarmalı şeritlerle (Kat. No. 15, fig. 3), çerçeveli biçimde kullanılmıştır. Haç dışında bir ampullada çiçek deseni (Kat. No. 1, fig. 1), birinde istiridye deseni (Kat. No. 2, fig. 1), bir diğerinde hayat ağacı (Kat. No. 3, fig. 1) deseni mevcuttur. İlk grup Anadolu üretimlerine yakınlık gösterir, diğer grup ise Anadolu dışındaki üretimlere daha yakındır. Benzer örnekleri doğrultusunda, bu ampullaların 5. yüzyıl sonu ile 7. yüzyılın ilk yarısı arasına tarihlendirilmesi uygun görünmektedir.