دف: تغییرات اقلیمی و بروز خشکسالیهای مداوم و دخل و تصرف غیر اصولی انسان در طبیعت می تواند احتمال بروز طوفانهای گرد وغباری را افزایش دهد. در اين مطالعه به بررسي عميق و درون شكافي عوامل و شاخصهاي مختلف اجتماعي، اقتصادي، تکنوژنیک، کشاورزی و مدیریتی مؤثر در ایجاد گردوغبار در منطقه جازموریان استان کرمان پرداخته شد. مواد و روشها: روش پژوهش توصیفی بود و تحقیق به شیوه اسنادی و پیمایشی انجام شد. با آنالیز تاپسیس میزان تأثیر کل عوامل و شاخصها در فرایند بیابان زایی در دهستانهای منطقه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و ضرایب مشخص گردید. نمودارهای ستونی و نمودارهای شدت اثر برای کلیه عوامل ترسیم گردید. یافته ها: نتایج نشان داد دهستان نهضتآباد با ضریب 7065/0 بیشترین میزان تاثیر پذیری و دهستان رودبار با ضریب 0633/0 کمترین میزان تاثیرپذیری از مجموع عوامل را داشت. همچنین بر اساس شدت اثر شاخصها دهستان نهضتآباد در مجموع بیشترین شدت اثر را از کل عوامل را داشته و رودبار کمترین شدت اثر را از کل عوامل داشته است. نتیجه گیری: با توجه به نتایج مشخص گردید فقر و محرومیت، فشار جمعیت و ضعف فرهنگی، سوابق مشارکت مردمی در کنار افت سطح آب زیر زمینی و نیز سطح توسعه و برخورداری از امکانات تاثیر زیادی بر روند و شدت بیابانزایی منطقه جازموریان داشتهاند. با دقت در مجموعه عوامل موثر مشخص گردید مجموعه عوامل اجتماعی در کنار عوامل مدیریت و نیز آب و کشاورزی بیشترین تاثیر را در بیابانی شدن منطقه جازموریان داشته اند.
Zeidabadi et al. (Sat,) studied this question.