Bilgilenmiş Kullanıcı Kavramının Tasarım Hukukunda Somutlaştırılması: Teori, Yargıtay İçtihatları ve Bilirkişilik

Makalede, tasarım hukukunda “bilgilenmiş kullanıcı” kavramı; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun yenilik ve ayırt edicilik koşulları çerçevesinde, teori, yasal düzenlemeler ve içtihatlar bağlamında incelenmektedir. Tasarımın korunması için gerekli şartlardan biri olan yenilik, dünya genelinde aranan bir koşul olup “mutlak yenilik” olarak da ifade edilmektedir; ayrıca yenilik incelemesi re’sen uzmanlarca yapılmaktadır. Koruma için gerekli diğer şart olan ayırt edicilik bakımından yapılacak inceleme, taraflarca sunulan deliller çerçevesinde ve bilgilenmiş kullanıcı gözüyle gerçekleştirilmektedir. Bilgilenmiş kullanıcı; marka hukukundaki “ortalama tüketici” ile patent hukukundaki “uzman” arasında konumlanan, tasarımın ait olduğu ürünü dikkatle kullanan ve ürün çeşitlerine vakıf olan farazî kişidir. Çalışma kapsamında, ABAD’ın yaklaşımı ve doktrine ilişkin bilgiler aktarıldıktan sonra, konuya dair Yargıtay kararları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, Yargıtay’ın bazı kararlarında benimsenen ayırt edicilik incelemesinin uzmanlara bırakılması anlayışı eleştirilmiş; profesyonel kullanım gerektirmeyen ürünlerde bu incelemenin, doğrudan hâkim veya mahkeme tarafından, bilgilenmiş kullanıcının bakış açısıyla yapılabileceği savunulmuştur. Makalede, ayrıca, bilirkişilik rejimi kapsamında bilirkişi bulunamadığı takdirde mahkemelerce bil