Ushbu maqolada XX asr boshlarida Turkistonda kechgan ma’rifiy harakat tarixida Abdulla Avloniyning tutgan muhim o‘rni yoritiladi. Abdulla Avloniy jadidchilik harakatining yetuk namoyandalaridan biri sifatida xalqni savodli qilish, milliy ong va madaniyatni yuksaltirish, zamonaviy ta’lim tizimini shakllantirish yo‘lida samarali faoliyat olib borgan. U yangi usul maktablarini tashkil etib, darsliklar yaratgan, pedagogik va axloqiy g‘oyalarni ilgari surgan. Avloniy o‘zining “Turkiy guliston yoxud axloq”, “Birinchi muallim”, “Ikkinchi muallim” kabi asarlari orqali yosh avlodni ilm-fan, vatanparvarlik, ma’naviy poklik ruhida tarbiyalashni maqsad qilgan. Shuningdek, uning publitsistik va teatr faoliyati ham Turkistonda ma’rifiy islohotlarning keng yoyilishiga xizmat qilgan. Abdulla Avloniy faoliyati XX asr boshlarida milliy uyg‘onish va ma’naviy taraqqiyot jarayonining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, u Turkiston ma’rifiy harakatining rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan.
Abdullayeva Arofat Nasrullo qizi (Sun,) studied this question.