Masonluk yüzyıllardır toplumun ilgisini çeken ve birçok tartışmayı da beraberinde getiren konulardan biridir. 1700’lü yıllardan itibaren Osmanlı topraklarında mason localarının kurulduğu kabul edilmektedir. 1800’lü yıllarda basın hayatının gelişmeye başlamasıyla masonluk konusu özellikle süreli yayınlarda yer almaya başlamıştır. Çalışmanın konusu Birinci Meşrutiyet Dönemi’nden Cumhuriyet’in ilk yıllarına süreli yayınlarda masonluğun ne şekilde ele alındığı ve tartışmaların hangi eksende yoğunlaştığıdır. Çalışmanın ana kaynaklarını süreli yayınlar arasında ağırlıklı olarak Sabah, Volkan, Şehrah, Tanin, Cumhuriyet gazeteleri; Mecmua-i Ebuzziya, Sebilürreşad ve Sırat-ı Müstakim dergileri oluşturmaktadır. Bunlarla birlikte çeşitli süreli yayınlar ve araştırma eserler de kaynak olarak kullanılmıştır. Süreli yayınlar içerisinde Sabah, Mecmua-i Ebuzziya, Tanin ve Cumhuriyet’te masonluk konusuna daha olumlu yaklaşılırken; Volkan, Şehrah, Sebilürreşad, Sırat-ı Müstakim’de şiddetli bir mason aleyhtarlığı dikkat çekmiştir. Masonluk aleyhindeki yayınlarda ileri sürülen iddialar arasında özellikle masonluğun din ve İslam karşıtı olduğu, İttihatçıların masonlardan oluştuğu, Osmanlı’daki ve dünyadaki ihtilallerin tertipçilerinin masonlar olduğu, masonların Filistin’de Yahudi devleti kurulmasına hizmet ettikleri yer almıştır. Masonluğa olumlu yaklaşan yayınlarda ise masonluk genellikle insanlığa hizmet eden, hayır işleriyle uğraşan bir yardımlaşma cemiyeti ekseninde ele alınmış ve İttihatçılara yöneltilen masonluk iddiaları İttihatçıları gözden düşürmek için ortaya atılan bir iftira olarak değerlendirilmiştir. Bu iddialar ve savunmalar karşısında verilen tepkiler çalışmada detaylı olarak ele alınmıştır.
Esra Türe (Mon,) studied this question.