Challenges of the Probative Value and Admissibility of Electronic Evidence in the Iranian Legal System

چالش‌های ارزش اثباتی و قابلیت استناد ادله الکترونیکی در نظام حقوقی ایران یکی از مسائل مهم در حوزه حقوق فناوری اطلاعات و دادرسی نوین محسوب می‌شود. با گسترش دعاوی و جرایم مبتنی بر داده‌ها و مدارک الکترونیکی، قوه قضائیه و نظام حقوقی کشور با مسائلی همچون اصالت، قابلیت اتکاء و صحت این ادله مواجه شده‌اند. بررسی این چالش‌ها می‌تواند نقش مهمی در ارتقای امنیت قضایی و توسعه دادرسی الکترونیکی داشته باشد.هدف این مطالعه، شناسایی و تحلیل موانع حقوقی، فنی و قضایی پذیرش ادله دیجیتال دردادگاه‌های ایران و ارائه راهکارهایی برای افزایش قابلیت اتکاء و مشروعیت این نوع مدارک است. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، عدم وجود چارچوب قانونی جامع و مشخص برای ادله دیجیتال است که موجب تردید قضات در پذیرش این نوع مدارک می‌شود. همچنین مسأله اصالت و دستکاری‌ناپذیری مدارک دیجیتال به دلیل قابلیت تغییر و کپی آسان اطلاعات، از مشکلات فنی اصلی به شمار می‌رود. کمبود مهارت و دانش فنی قضات و کارشناسان دادگاه‌ها در تحلیل داده‌های دیجیتال نیز مانع پذیرش صحیح و مطمئن این ادله شده است.