Edebiyatta Kadın Olmak: Aysel Özakın’ın Eserlerinde Kadının Kendi Olma Mücadelesi

1970'lerde toplumcu gerçekçi bir kimlikle yazmaya başlayan Aysel Özakın, eserlerinde dönemin gerilimlerinin yanı sıra kadın sorunlarına da geniş yer verir. Özakın, gündelik ilişkilerin arka planına nüfuz ederek kadın karşıtı yönlerini deşifre etmeye çalışır ve kendi başına var olmaya çalışan kadınların hikâyelerini kurgular. Erkeklerin egemen olduğu bir dünyada kadınların hayatta kalma stratejileri eserlerinin temelini oluşturur. Eserlerinde, Althusser'in ideolojinin mevcut toplumsal yapılar içinde üretilip iletildiğini belirten sözlerini doğrulayan bir dünya yaratır. Bu dünyada toplum, kadını açık ve dolaysız tekniklerle sınırlama eğilimindedir. Türkiye’nin somut koşullarından hareket eden Özakın kadınların sorunlarını ele alırken aile ve bireysel ilişkilerden yola çıkar. Bu yapılarda kadının nasıl konumlandırıldığını ataerkil değerlerin kadınlara nasıl benimsetildiğini örneklendirir. Ahlak ve namus gibi değerler tarafından sıkıştırılan kadınlar ekonomik ve siyasal alanın dışına atılır. Onlara verilen görev aile kurmak ve çocuk doğurmaktır. Özakın’ın kadın karakterleri ise tüm ataerkil sistemi sorgular. Evliliğin kadın aleyhine geliştirilmiş bir kurum olduğunu, çocukların bile kadının özgürlüğü önünde engel haline geldiğini sergiler. Yazar, aşkın da erkekler lehine ilişkilere yol açtığını düşünmektedir. Ona göre eşitlik aşkta bile mümkün görünmemektedir. Tek çıkış yolu kadının tek başına, özgür bir hayat kurabilmesidir. Onun kadınları bunun yolunu ararken en iyi alternatifin edebiyat olduğunu keşfeder ve bu dünyaya sığınırlar. Bu makalede Şahiner’in romanlarındaki kadınların erkek egemen sistemde uğradıkları baskılar ve söz konusu yapıya karşı geliştirdikleri stratejiler incelenecektir.